13 Sopela –. Itxaspe: kleuren

Buiten is het groen en raast de snelweg tussen ronde bergen en scherpe toppen. De oude weg slingert zich er tussendoor. De auto maakt me chagrijnig. Ik lees in Family Happiness en merk dat ook de hoofdfiguur zich niet altijd aan kan passen aan de omstandigheden die hij onplezierig vindt. En dat terwijl Tolstoj een perfecte man lijkt te willen schilderen (en ook deed, zo blijkt later) en een vrouw die alleen haar grillen nog wat af moet schudden.

Boven op de berg ligt een dode das.

Beneden zijn de Fletches. Er leven monsterlijke vissen en prachtige anemonen. Welke kleur die precies hebben? Iets tussen paars en roze. Lila? Een beetje, maar dan intenser.

---

“Een landschapsschilder is niet geholpen met de wetenschap dat het rode dat hij gebruikt de golflengte van zeven miljoen millimeter heeft,” Gerrit Krol in Wittgestein in kleur (1994).

---

Het is wel heel handig om te weten dat RGB 47/113/47 hier de dominante kleur is en de zee alles tussen 247/247/247 en 9/18/40 bevat. We spelen 's avonds Machiavelli. Het is lang geleden dat ik won en ook nu lukte dat niet. Weer geen krant.

12 – Sopela/Sopelana en Bilbo: omdaaien

De was is droog. We namen de metro naar Bilbo. Het Guchenheim museum voor moderne kunst. We lopen tussen de stalen sculpturen van Richard Serra, The matter of Time. We raken gedesoriënteerd. Openruimte na gangen tussen stalen wanden. Ongelaste scheepsdelen, zie ik en galm. “Daarvoor ben je te oud papa.”

We kijken naar een lichtinstallatie over tijd van Jenny Holzer en vooral naar een video Parallax van Shahzia Sikander (1969, Lahore) over geschiedenis van de Straat van Hormuz. Enorm overweldigend. De muziek van Du Yun draagt daar aan bij, maar het zijn ook de miniatuurtjes die op het brede beeld patronen vormen die je meezuigen. Ik wilde hem helemaal uitkijken. De jongste zoon vond hem te indrukwekkend.

Op de tweede verdieping Jeff Koons die ik liever zou zien samenwerken met Naomi Klein dan de gelikte, weinig bijtende, maar wel intelligente maatschappijobservaties rond iconen die hij nu laat maken. Het is omdraaiing en uitvergroting aan de oppervlakte en biedt een luchtige kritiek die ik door de omvang van de tentoonstelling wel steeds beter ging zien.

Op de derde verdieping van het museum met de fraaie architectuur zonder teveel remmingen een enorme hoeveelheid werk van Jean-Michel Basquiat. Basquiat overleed al op zijn 28ste aan een overdosis heroïne.

Veel jaren tachtig kritiek op racisme en repressie;
op stereotypen en stadspolitiek. In naïeve stijl tekent hij een wereld die aan de hiphop hangt. Een Public Eenemy tekst hangt aan de muur. Ergens klinkt zacht rap, vooral niet te hard. De rafelrandjes zijn wegevijld om de tentoonstelling voor iedereen slikbaar te maken, zo lijkt het. Hoe hij stierf staat ook niet in het programma boekje. Het moet wel leuk blijven. Maar het omgaan met Warhol had ook nadelen.

Bij Koons mocht je van een Photo Spot een kiekje schieten van een persoon die op een Selfy Spot (#KoonsGuggenheimByYou) voor
bijvoorbeeld het bekende balonnenhondje stond. Pobeerde je een foto van hetzelde werk van een andere plek dan klonk het meteen: “Excuse me sir.”

---

“Je kunt nu wel zeggen: 'Cicero beweert dit, aldus luidt Plato's ethiek en zo staat het bij Aristoteles,' maar jijzelf, wat zeg jij? Hoe denk jij erover? Wat beweer jij?” (Michel de Montaigne in Essays, 1595).

---

Op zoveel vormdwang kan ik alleen maar zeggen #FUCKOFF met je gestileerde maatschappij kritiek.

In de metro keek een meisje zo mooi naar buiten. Voordat ik een foto kon maken was hij al weer weggereden. In een boekhandel lag het boek La chica del tren, een thriller waarin een treinreizigster stapt in het leven van mensen die ze passeert. Zou ik het om kunnen draaien, eventueel een keer of wat?

 

11 – Sopela/Sopelana: strand

 

We vertrekken naar de volgende camping. Ik lees de krant op de achterbank. Straks wacht de was van de familie, het opzetten van tarp en tent e.d.

Minimum loon 15 US$ lees ik in de NYT. Had ik het maar. Ik kom aan een paar euro per uur. Verder wil de VS Soeni's in de strijd tegen IS, maar werkt Bagdad dit tegen of in ieder geval niet mee. 

Griekenland gaat mee met de Europese eisen, maar heeft als ijzer in ht vuur dat het IMF de schulden onhoudbaar acht. Het mislukte Oost-Duitslandbeleid van je jaren negentig (Truehand) wordt door de krant in de strijd geworpen. Verder is het vinden van een oplossing moeilijk omdat een zeer groot deel van de schulden aan overheden is en daarmee politiek. 

Boeing heeft problemen met het tankervliegtuig voor de Amerikaanse luchtmacht. Een order die het bedrijf wegkaapte bij Airbus.

“Je gaat naar de vrouwen. Vergeet de zweep niet,” schreef Nietsche in Also sprach Zaratrustra. Ach de man kan overdrijven. Zo'n vaart loopt het niet. Het was goed aan het strand. Geen krant.

10 – Lekeitio: zadel

De dag begint goed: in het zadel. Het trapt lekker weg. Bij Deba kom ik erachter dat ik de verkeerde kaart bij me heb.

De plek waar ik het eerste stukje van deze dag schrijf, kijkt uit over groene heuvels met bos en weiden; bruine vleeskoeien; het geluid van een haan, honden en de autoweg naar Bilbo. Soms hoor ik metalen gerammel uit de mijn waar kalk wordt gewonnen. Het is een fraaie rustige plek waar meer fietsers – die zich net als ik uitsloven – dan auto's langs komen.

Misschien had ik in Deba een krant kunnen vinden, bedenk ik me, maar ga niet terug. (Achteraf bleken ze ook daar niet in Engels, Duits of Nederlands te koop.)

“De wijzen in de oudheid die de stralende deugd wilden manifesteren, maakten eerst hun eigen hart in orde,” stelt Daxue in Grote Leer. Daarin schiet ik vaak tekort. Te weinig energie om
altijd goed te handelen. Zo valt er nog wat te verbeteren.

Hoog in de bergen wordt mijn buenas tardes zeer uitbundig begroet met een BT muy bueno. Zo kan je ook naar de dag kijken. Op de camping sla ik over de kop. Derailleur kapot. Ik word met de auto opgehaald. De fiets terug. Maar het slot vergeten. Er is een krant. Die lees ik pas een dag later. Douchen, boodschappen, koken, theezetten en vermoeidheid na een mooie tocht eten. Mijn energie op.