dinsdag 4 juli 2017

Einde aan een tijdperk


Er zijn heel wat van mijn verjaardagen gevierd. Er is eten gekookt en een vijver gegraven. Op mijn buik keek ik er naar het gewriemel van bloedzuigers en torretjes.

In 1994 las ik er mijn stukken voor een hoofdstuk over Zuidoost Azië in een boekje. Een jaar eerder gingen we mee doen aan de tuin, waar al een groep mensen actief was.

Nu was er nog maar één en dat was ik niet.  Na een kwart eeuw,


Finis.

maandag 3 juli 2017

Turkse schotel tortel




Tussen balkon en schotel bij de Turkse buren broedt een turkse tortel op een zoveelste leg (het kunnen er wel vijf in een jaar worden). Bijzonder is de broedplaats niet. In Drenthe heet de vogel ook wel antennedoevie en in Friesland antenne-douve. Het schijnt dat zijn Amsterdamse bijnaam - weinig origineel - antenneduifje is.

De vogel broedde in 1900 in Europa alleen in Klein-Azië. Daarna verspreide hij zich over de Balkan en later of heel Europa (behalve IJsland). In 1950 werd het eerste Nederlandse broedgeval gemeld. Inmiddels zijn er vijftig- tot honderdduizend broedparen.

zondag 2 juli 2017

Nietswaardige mens





Op een rustige donderdagochtend stap ik een kerk buiten werking binnen. Hij wordt nog onderhouden door een fonds dat zich speciaal richt op het onderhoud van stil gevallen kerken.

Als ik de preekstoel opstap dan ligt daar op de kansel de Litany uit het Book of Common Prayer (handboek voor de liturgie in de Anglicaanse Kerk). Het boek is geliefd om de schoonheid van zijn taal, stelt die kerk.

Als ik die openliggende bladzijde lees, dan gruwel ik. Ben al geen voorstander van een term als miserabele zondaars, maar acht keer op een pagina, dat wordt bespottelijk en lijkt op indoctrinatie.

Geen vakantie zonder bezoek aan een kerk. Ik kan genieten van de zon die door het glas in lood schijnt, van de sfeer in het schip, de beelden in de nissen en de flakkerende kaarsjes in een katholieke kerk. Maar een dergelijke tekst stuwt kou langs mijn ruggengraat.

zaterdag 1 juli 2017

Absurde baksteen

Een “brick of a novel,” stelt de New York Times in de bespreking.
Het meeste van John Irving heb ik gelezen. Het zijn boeken met 'n absurde en toch geloofwaardige plot en daarbij een serieus thema. Zijn laatste Avenue of mysteries nam ik mee naar Engeland. 

Het gaat over een schrijver en speelt zich af in Mexico, de Filipijnen (beide katholiek door Spaanse overheersing) en een beetje de VS, alwaar mijn favoriete scene: de fictieve schrijver geeft een rotjochie uit zijn jeugd, een jaar of twintig later zijn gram.

Kent Irving Smokey Mountain in Manilla? Dat was de eerste bewoonde vuilnisbelt waar ik van hoorde. Zijn hoofdpersoon was kind en leerde lezen op de belt van Oaxaca, Mexico. Zo komen voor mij ook hier de Filipijnen en Mexico samen.

Een thema is hoe een vooruitziende blik de toekomst kan beïnvloeden. In dit geval is dat met fatale afloop. Maar zwaarwichtig worden de boeken van Irving nooit. Daar zorgen hier de absurditeit en de geesten voor.

Irving schrijft schrijvers boeken. In het boek bespreekt hij zijn eigen schrijven. Verder wordt de vraag gesteld wordt of de biografische roman een vorm is die onderdoet voor boeken die uit de verbeelding zijn ontstaan.

Avenue of mysteries is ook het boek van een oudere schrijver, met de banale seksuele fantasieën van een oude man; eindeloze seks met een jonge vrouw, geholpen door viagra. 
Voor het eerst werd ik niet gedwongen door te lezen, maar kon ik dit boek wegleggen zonder naar het einde te racen.

Nog steeds stimuleert het lezen van Irving een andere kijk op de wereld om me heen en nog steeds creëert het affiniteit met mensen die je niet dagelijks tegenkomt. Het kost wel moeite om een schrijver die ik sinds 1983 lees (13 van de 14 boeken, alleen de Fourth Hand niet) nu opeens niet meer zo heel erg de moeite waard te vinden. Is dat tijdelijk? Ligt dat aan mij of aan de schrijver?