donderdag 1 oktober 2026

werkelijkheid

Afgelopen zaterdag zat ik in een kerk in Amsterdam-Zuid genoemd naar de vader des vaderlands, betrokken bij de holomodor in de Meijerij, Willen, zowel van Oranje als de Zwijger. Daar zag ik het met drumband uitgebreide ZEA, Honey Beer en het trio Ardea Alba. Het was deel van het Kronkel festival en en op deze plek ook Burendag. Het avond programma miste ik.

De vrouw uit het trio Ardea Alba, Sougol Khojasteh, 
vroeg ons mee te klappen en zingen met het laatste nummer. Het ging om een religieus voorganger zo bleef hangen van haar korte inleiding op het lied. Ze zong overigens met prachtig volle stem, nadat ze eerder een fluit, de ney speelde met een solo waar het instrument veel van zijn kanten liet zien. Haar collega Bamsar Dezhkameh speelde de suroz. Daarnaast speelde de Nederlandse (van Friese komaf) Dina gitaar en zong de meest nummers, waardoor het Iraans met een Nederlands tintje werd of net andersom. 
     Thuis zoek ik de achtergrond van dat laatste nummer wel op, dacht ik. Maar dat lukte niet.

De vraag toen maar naar de band Bamsar gestuurd, deel van Ardea Alba. Dezelfde dag kwam er een uitgebreid antwoord. Hieronder een groot deel van de (uit het Engels naar het Nederlands vertaalde en wat bewerkte) tekst:

Het stuk draagt ​​de titel "Man Moridan" en is opgedragen aan sjeik Abdul Qadir Jilani. Hij was een van de beroemdste mystici en soefi-geleerden. Hij werd geboren in Noord-Iran, in de regio ten zuiden van de Kaspische Zee die in historische bronnen met Gilan wordt geassocieerd. Op jonge leeftijd trok hij naar Bagdad, waar hij zich bekwaamde in de religieuze wetenschappen, de islamitische rechtsgeleerdheid en de Hadith. Later verwierf hij grote faam als prediker, rechtsgeleerde en mysticus.

Hij legde bijzondere nadruk op:

  • oprechtheid en zuiverheid van intentie;
  • vertrouwen op God;
  • de strijd tegen het ego en egoïsme;
  • het helpen van armen en behoeftigen;
  • het vermijden van hypocrisie en overmatige gehechtheid aan het wereldse leven; en
  • het behouden van de verbinding tussen de islamitische wet (sharia) en het spirituele pad

In Balochistan (waarde musici van Bamsar vandaan komen), zijn er Qadiri-derwisjen die tijdens de Maled of Pirpatar-rituelen in kringen samenkomen. Ter ere van hem voeren zij devotionele gezangen uit, begeleid door de daf, een traditionele frametrommel.
     De muziek die ze in de Willem de Zwijgerkerk lieten horen, is eveneens een vorm van deze devotionele, spirituele muziek. Vermeldenswaardig is ook dat Abdul Qadir Jilani bekendstaat onder titels als Ghawth al-A’zam ("de Grootste Helper") en Muhyiddin ("Vernieuwer van het Geloof")
.

Tot zover de tekst. Ballochistan roept een herinnering bij me op met beeld en al, maar daaraan is nu wat moois en wat kennis toegevoegd. Door een concert stapte ik even in een volgende werkelijkheid. Er waren er nogal wat deze zaterdagmiddag.