Posts tonen met het label Remco Campert. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Remco Campert. Alle posts tonen

maandag 31 augustus 2026

Het leven is vurrukkulluk

Het leven is vurrukkulluk (1961) van Remco Campert is een klassieker uit de Nederlandse literatuur. De feestelijke titel is vast een deel van de verklaring voor het succes. Het is daarbij eigenzinnig en kraaiend van plezier geschreven.

In de korte roman worden meer woorden dan alleen vurrukkulluk door de taalvervormer van de Leidsepleinvrijheid gehaald. Zoals 'seksjuwelen verkeer,' 'nijslollie,' 'giegullen' en 'Marie-Johanna roken'. Het is een melig trucje dat net niet gaat vervelen.

Dat Amsterdamse plein duikt in mijn brein op aangezien ik de schrijver meteen zie zitten in café Reynders (met Bert Schierbeek en Lucebert) als Clare Lennart de zogenaamde experimentelen komt interviewen voor het
boekenweekgeschenk van 1955. Dat interview ademt de sfeer die ook het vurrukkullukke leven een paar jaar later zal oproepen.

Het zijn drie jonge mensen die de belangrijkste stemmen zijn in het boek: Mees, Boelie en Panda. Ze plukken de dag en doen niet moeilijk. Het leven is er om rijk te zijn en van drank en seks te genieten; al het andere is franje. Het is geschreven in een eigen taal, die vloeiend en vlot van de pagina's rolt.

De pretentie is om goed te leven, verder moet je alles niet te zwaar nemen en de moraliteit moet niet in de weg staan van een goed feest, als het nodig is mep je darvoor zelfs een oude haveloze man neer. Aan een oudere vrouw met een jongen man in een bed op een zolderkamertje wordt voorbij gegaan alsof het niets is. Ze liggen er, maar doen er verder niet toe. Als het raam maar open kan om er hangende aan een paraplu uit te springen om in de tuin te landen. Zo luchtig is het leven.

In de
Nederland leest (2011) uitgave die ik lees mag Ronald Giphart als het kind dat van ballonnen houdt opschrijven dat het een van de beste boeken is die hij kent. Is dat lege reclamepraat of meent hij dit werkelijk? (Dit wordt de derde keer dat ik schrijver Giphart betwijfel op dit blog.) Wat frisse lucht was goed in het muffe Nederland. Maar beste? Wel plezierig leesbaar. Dat is wat waard.

vrijdag 6 juni 2025

Somberman's actie






Somberman's actie
door Remco Campert is het boekenweekgeschenk voor 1985. Ik kocht het op 22 maart 1985. Het gaat over Amsterdam in die tijd (zonder de stad te noemen); een stad waar ik nog net geen jaar woonde. Een stad met krakers, junks, werkeloosheid, de pont over het IJ, en waar mensen zich onveilig voelden. Zelfs de zwart knippende kapper komt er in voor en de hip doende groenteboer die zijn winkel heeft omgedoopt in groenteboetiek met glimmende producten en salades.

De personages hebben namen die ze gelijk op hun plek zetten; ze zijn veelal hun naam. De vrouw van de werkeloze Somberman heet Bezig. Je ziet het conflict meteen opdoemen. Zijn angstige vriend Domoor. Blufkaak kom een paar keer voorbij. Hij is de vader van kraker Lubbe (een naam die verschillende vage associaties oproept). Die dan weer bevriend is met de kunstenaar Professor Knoert die bij hem in het kraakpand woont en iets groots wil maken een constructie van de stad als fata morgana, maar toch tastbaar. De kunstenaar heeft daarvoor wel een groter atelier nodig. En er is barmeisje Soeza. Er zijn ook gewoon Harry, Piet, en Tinus. Hoewel hun namen zijn gewoon, maar zij niet (wie eigenlijk wel).

Het verhaal van de stad is flinterdun. Het Warenhuis waar Somberman is ontslagen – met 500 anderen - wordt gekraakt en hij doet mee als woordvoerder van de kraak om het ontslagen personeel te vertegenwoordigen. Maar als de ME komt dan verlaten de krakers vrijwillig het pand: “de daad is gesteld, het heeft geen zin hier nog langer te blijven.” Kortom wat wel een symbolische actie is gaan heten. Hier tegen 'het kapitalistische roofdier'. Somberman legt zich daar niet bij neer: “Voor de revolutie moet je vechten. Dacht je dat je het cadeau kreeg?,” roept hij de krakers achterna en stelt een daad.

Het leven van Somberman wordt groter door die actie. Door zich te weren, door de dingen niet zonder hem te laten gebeuren, door een paar uitspattingen, krijgt hij energie. De zoutzak van eerder is onherkenbaar veranderd.

Het geschenk heeft een opgewekter einde dan ik me herinnerde. In de de afgelopen veertig jaar in mijn hoofd ontstane versie van Somberman sprong hij van het dak van de Bijenkorf, pardoes en met een fatale smak de Warmoes straat in. Op de vraag waarom mijn brein het “uiterst leesbare proza” (tekst achterop) zo verbouwde? Daarop heb ik geen antwoord.